بر سر كشورى كه امروز افغانستان خوانده مىشود ريختند . مهرداد حقيقة تا اين درجه موفقيت حاصل نمود كه ولايت چندى را در طرف مشرق گرفته ضميمه كرد . از سكه هائى كه در دست است ثابت مىشود كه در خلال آن ايام شاهزادگانى داراى اسامى و القاب اشكانى در نزديكى جبال هيماليا سلطنت داشته‌اند . بارى مهرداد بعد از تمشيت و انتظام امور ولايات تازهء خود به مغرب امپراطورى خويش متوجه گرديد ، چه هيمروز « 1 » نايب - السلطنهء بابل در مقام خودسرى و طغيان برآمده ولى قوت و قدرت سلطان پارت با قشون جرّارى كه آماده داشت بيش از اين بود كه كسى بتواند با او مقابلى كند و لذا هيمروز به آسانى مقهور و مغلوب گرديد . پارت و ارمنستان ما در ضمن جنگ‌هاى كشورگشايان آشور شرحى از ارمنستان و پايتخت آن وان ذكر نموده و گفتيم كه طوايف نرى « 2 » و ارارتو و نيز من‌ناى « 3 » در آنجا سكنى داشتند ، ليكن در سدهء هفتم پيش از ميلاد ارمنىها كه از نژاد آريا ميباشند به ظاهر از سمت مغرب وارد اين سرزمين شدند . هرودوت « 4 » وقتى كه دستهء سپاه آنها را در جزو لشكر عظيم خشايارشا ذكر مىكند آنان را از مهاجرين فريژى قلمداد كرده است . در كتيبه‌هاى بيستون در ميان ولايات امپراطورى ايران ارمنستان ( ارمينا ) هم ذكر شده است و در تاريخ بعدى ما ارمنستان را گاهگاهى ميشنويم ولى رويهمرفته حائز اهميت خاصى نيست ، اينمطلب قابل‌ملاحظه است كه ارامنه خودشان را باسم « هايكا » مينامند كه آن لفظ جمع و مفردش « هاى » نام پهلوان داستانى آنها مىباشد ، زمانيكه مهرداد اول در مقام توسعهء قلمرو خود برآمد ارمنستان كه مجبور باطاعت و فرمانبردارى آنتيوخوس اپيفان بود دوباره طوق تابعيت خاندان سلوكى را دور انداخت و اين امر به ظاهر معلوم مىشود كه بكمك و دستيارى پارت صورت گرفته است ، چه سلطان جديد آن‌كه از 150 تا 128 قبل از ميلاد سلطنت كرده يكنفر اشكانى موسوم به وال ارساسيس « 5 » بوده است . فرزند او كه با پنت جنگ كرده است

--> ( 1 ) - Himerus . ( 2 ) - Nairie . ( 3 ) - Mannai . ( 4 ) - هرودوت 7 ، 73 . ( مؤلف ) ( 5 ) - Val - Arsaces .